2006-cı il mayın 28-də "Azəri-Çıraq-Günəşli" yatağından hasil olunan ilk neft Türkiyənin Ceyhan dəniz terminalına çatdırılıb. İyunun 14-də Ceyhan limanından dünya bazarına 600 min barel neft yüklənmiş ilk tanker ("British Hawthorn") yola salınıb. 2006-cı ildə Heydər Əliyev adına əsas ixrac neft kəməri "Bakı-Tbilisi-Ceyhan" (BTC) vasitəsilə təxminən 7,1 milyon ton Azərbaycan nefti nəql edilib. 2006-cı ilin ortalarında istismara verildiyi vaxtdan 2008-ci ilin sonunadək kəmərlə ümumilikdə təxminən 70 milyon ton neft nəql olunub.
2025-ci ildə "Bakı-Tbilisi-Ceyhan" (BTC) magistral neft kəməri ilə neft nəqlinin ümumi həcmi 36,306 milyon ton təşkil edib. Bu, əvvəlki illə müqayisədə 7,8%, 2010-cu ildə qeydə alınmış maksimal nəql həcmi ilə müqayisədə isə 6% azdır.
2026-cı ilin yanvar-iyul aylarında "Bakı-Tbilisi-Ceyhan" (BTC) kəməri ilə neft ixracı 14,8 milyon ton təşkil edib ki, bu da 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 8,1% azdır.
2026-cı ilin əsas göstəriciləri
7 ay üzrə ümumi həcm: 14,8 milyon ton (bir il əvvəl 16,1 milyon ton).
Azərbaycanın payı: ümumi nəql həcminin 76,8%-i (qalan hissə tranzit neftin payına düşür).
Tranzit nefti: yanvar-iyul aylarında tranzit neftin nəql həcmi 2,618 milyon ton təşkil edib.
Qazaxıstanın planları: Astana öz neftinin BTC vasitəsilə illik ixracını 2,2 milyon tona çatdırmağı, gələcəkdə isə bu həcmi 2,5-3 milyon tona qədər artırmağı planlaşdırır.
"Bakı-Tbilisi-Ceyhan" (BTC) əsas ixrac neft kəməri ilə neftin ən yüksək nəql həcmi 2010-cu ildə qeydə alınıb və həmin il nəql 38,4 milyon tona çatıb. Beləliklə, nəqlin pik həddə çatmasından 16 il sonra BTC vasitəsilə ixrac həcmi 6% azalıb. "Bakı-Tbilisi-Ceyhan" (BTC) neft kəmərinin 2006-cı ilin iyununda istismara verilməsindən bu günədək onun vasitəsilə 630 milyon tondan çox (4,7 milyard bareldən artıq) xam neft və kondensat nəql edilib.
2006-cı ildə "Azeri Light" markalı neftin orta qiyməti təxminən bir barel üçün 60-65 dollar təşkil edib. İl ərzində qiymət 55 dollardan 75 dollardan yuxarı səviyyələr arasında dəyişib.
Bu gün "Azərtac"ın məlumatına görə, "Azeri Light" markalı neftin bir barelinin qiyməti 91,51 dollar təşkil edir.
"Azeri Light" neftinin minimum qiyməti 21 aprel 2020-ci ildə - 15,81 dollar səviyyəsində qeydə alınıb. Bu, COVID-19 pandemiyası, enerji daşıyıcılarına qlobal tələbatın kəskin azalması və neft bazarında qiymət şoku fonunda baş verib. Maksimum qiymət isə 2008-ci ilin iyulunda - 149,66 dollar səviyyəsində qeydə alınıb. 2008-ci ilin ilk yarısında qlobal tələbatın artması fonunda enerji daşıyıcılarının dünya qiymətləri sürətlə yüksəlib, payız aylarında isə başlayan qlobal maliyyə böhranı səbəbindən kəskin eniş baş verib.
2006-2026-cı illərdə neft qiymətlərindəki bütün yüksəliş və enişlərdən uğurla keçən "Azeri Light"ın bazar dəyəri, eləcə də AÇG layihəsinə olan tələbat artıb. Bu, dünya neft sənayesinə investisiyaların bazarların yenidən istiqamətlənməsi və enerji şirkətlərinin təchizat təhlükəsizliyini gücləndirmək səyləri fonunda artıq üçüncü ildir azalmaqda davam etməsinə baxmayaraq baş verir. "Azəri", "Çıraq", "Günəşli" yataqlarının işlənməsinə yatırılan investisiyalar isə artır.
2006-cı ildə "Azəri-Çıraq-Günəşli" (AÇG) yatağlarının işlənməsi üzrə planlaşdırılan investisiyaların həcmi təxminən 1,8 milyard ABŞ dolları təşkil edib. Həmin vaxt "Azəri" layihəsi (1-ci və 2-ci fazalar) üzrə 0,5 milyard dollar investisiya yatırılması planlaşdırılırdı. 3-cü faza - "Günəşli" yatağının dərin su hissəsinin işlənməsi üzrə isə 1,3 milyard dollar vəsaitin yatırılması nəzərdə tutulurdu.
Bu gün "Azəri-Çıraq-Günəşli" (AÇG) layihəsinin iştirakçılarının 2026-cı ilin ilk yarısında investisiyaları 1 milyard ABŞ dollarını (təxminən 1,001 milyard dollar) ötürüb. Bu göstərici 2025-ci ilin eyni dövründəki 817 milyon dollarla müqayisədə artıb. bp şirkətinin məlumatına görə, investisiyaların artırılması hasilat həcminin ötənilki səviyyədə saxlanılmasına imkan verib. Yanvar-iyun aylarında AÇG-də 59 milyon barel neft (təxminən 8 milyon ton) hasil edilib, orta gündəlik hasilat isə 323-327 min barel təşkil edib. Azərbaycanda iyul ayında gündəlik neft hasilatı 440 min barel olub. "S&P Global"ın icmalına görə, 2025-ci ilin iyulunda Azərbaycanda gündəlik neft hasilatı təxminən 470 min barel təşkil edib.
"Azəri-Çıraq-Günəşli" (AÇG) yataqlar blokunda bp və tərəfdaşlarının 2025-ci ilin yekunları üzrə ümumi xərcləri (investisiyaları) 1,852 milyard ABŞ dolları təşkil edib. Bu, 20 il əvvəlki göstərici ilə rəqəmsal ifadədə eyni səviyyədədir. Bu fakt layların təbii tükənməsinə və dünya enerji bazarında yeni tendensiyaların meydana çıxmasına baxmayaraq, layihəyə və onun bu günədək qorunub saxlanılan infrastrukturuna yüksək bazar tələbatının olduğunu göstərir.
1994-cü ildən bu günədək Azərbaycanda neft əsasən "Azəri-Çıraq-Günəşli" (AÇG) yataqlar blokunun işlənməsi üzrə saziş çərçivəsində hasil olunur. Müqavilədə Azərbaycan Dövlət Neft Şirkətinin (SOCAR) payı 35,3% təşkil edir. Sentyabr ayında AÇG yataqlar blokunun işlənməsi layihəsinin operatoru olan bp şirkəti dərinlikdə yerləşən neftin hasilatına başlamağı planlaşdırır. bp-nin hasilat və əməliyyatlar üzrə vitse-prezidenti Qordon Birrellin sözlərinə görə, AÇG unikal miqyas və mürəkkəbliyə malik yataqdır və burada sərbəst qaz həm neft laylarının üstündə, həm də altında yerləşir. Onun sözlərinə görə, "Azəri-Çıraq-Günəşli" (AÇG) yataqlar bloku dünyanın ən iri neft yataqlarından biridir və istismara verildiyi vaxtdan burada 4 milyard bareldən çox neft hasil edilib.
bp rəhbərliyinin nümayəndəsi Meq O'Nilin Bakıya son səfəri zamanı "Azəri-Çıraq-Günəşli" (AÇG) yatağında əlaqəli olmayan qazın işlənməsi, eləcə də "Şahdəniz" yatağının işlənməsinin növbəti mərhələsi - "Şahdəniz" kompressor stansiyası layihəsi müzakirə olunub. Bundan əlavə, dənizdə yerləşən "Qarabağ" və "Aşrafi-Dan Ulduzu-Aypara" (ADUA) neft-qaz layihələrinin icra vəziyyəti, həmçinin "Şəfəq" günəş elektrik stansiyasının tikintisi və Səngəçal terminalının elektrikləşdirilməsi məsələləri müzakirə edilib.