Caspian Energy (CE): 2026-cı ildə irəlilədikcə, Cənubi Afrikanın İKT sektorunda innovasiya mədəniyyətinin formalaşdırılması istiqamətində Nazirliyinizin əsas prioritetləri hansılardır və bu il hansı yeni texnologiyaların milli iqtisadiyyata ən transformativ təsir göstərəcəyini düşünürsünüz?
Cənubi Afrikanın rabitə və rəqəmsal texnologiyalar naziri Solli Malatsi: Cənubi Afrikanın İKT sahəsində innovasiya gündəliyi bir-biri ilə əlaqəli dörd prioritetə əsaslanır. Birincisi, bağlantı və əlçatanlıqdır. Bu, innovativ ekosistemlərin rəqəmsal bərabərsizliyin təməli üzərində inkişaf edə bilməyəcəyini nəzərə alaraq, hazırda rəqəmsal mühitdən kənarda qalan insanların münasib qiymətlərlə internetə çıxışını və rəqəmsal cihazlarla təmin olunmasını nəzərdə tutur.
İkincisi, çıxış imkanları ilə paralel şəkildə inkişaf etdirilməli olan rəqəmsal bacarıqlardır. Üçüncüsü, məhsuldar istifadənin təmin edilməsidir: texnologiyalara çıxış əldə edən və zəruri bacarıqlara malik olan insanların onlardan real iqtisadi və sosial iştirak üçün istifadə edə bilmələrinin təmin olunması. Dördüncüsü isə investisiyalar və innovasiyalar üçün əlverişli mühitin yaradılmasıdır. Buraya proqnozlaşdırıla bilən tənzimləmə, bazara giriş maneələrinin azaldılması, həm yerli, həm də beynəlxalq investisiyalar üçün riskləri aşağı salan normativ-hüquqi bazanın formalaşdırılması daxildir.
Transformativ texnologiyalar arasında süni intellekt yaxın perspektivdə ən əhəmiyyətli qüvvə kimi fərqlənir. Cənubi Afrikanın sədrliyi ilə fəaliyyət göstərən G20-nin Rəqəmsal İqtisadiyyat üzrə İşçi Qrupu süni intellektin iqtisadiyyatları transformasiya etmək və inklüziv artımı stimullaşdırmaq potensialını tanıyıb. Bununla yanaşı, qrup rəqəmsal uçurumun süni intellektin imkanlarından faydalana biləcək insanların dairəsini əhəmiyyətli dərəcədə məhdudlaşdırdığını da aydın şəkildə qeyd edib.
Buna görə də diqqətimizi süni intellektin sadəcə tətbiq edilməsinə deyil, onun ədalətli əsaslarla tətbiqinə yönəldirik. Buraya yerli dillər üçün modellərin hazırlanması və süni intellekti müxtəlif gəlir səviyyələrinə və dil qruplarına mənsub cənubi afrikalılar üçün aktual və əlçatan edən açıq mənbəli yanaşmalardan istifadə də daxildir.
Aşağı Yer Orbitində peyk rabitəsi də həqiqətən transformativ potensiala malik digər mühüm yenilikdir. Bu texnologiya yerüstü infrastruktur vasitəsilə çıxışın çətin olduğu ucqar və kənd icmalarının internetə qoşulması baxımından xüsusi imkanlar yaradır.
Açıq standartlara əsaslanan, müxtəlif platformalar arasında qarşılıqlı əlaqəni təmin edən və dövlət xidmətlərinin göstərilməsinin əsasını təşkil edən rəqəmsal dövlət infrastrukturu da bu siyahını tamamlayır. Onun səhiyyə xidmətlərinə çıxışın yaxşılaşdırılmasından maliyyə xidmətlərinin əlçatanlığının artırılmasına qədər müxtəlif sahələri əhatə edən geniş tətbiq potensialı var.
Please login or subscribe to read the full article.
Login / Subscribe