Caspian Energy (CE): Zəhmət olmasa, "North West Construction" şirkətinin fəaliyyəti, hazırda hansı həcmdə və hansı sahələrdə tikinti işləri həyata keçirməsi barədə məlumat verərdiniz.
Elçin Bədəlov, "North West Construction" MMC-nin İdarə Heyətinin sədri: İlk növbədə qeyd edim ki, bu il "North West Construction" şirkətinin fəaliyyətə başlamasının 15 ili tamam olur. Bu illər ərzində biz təkcə böyüməmiş və möhkəmlənməmiş, həm də özünəməxsus "nou-hau"su olan, unikal layihələr həyata keçirən müasir tikinti şirkəti kimi tanınmışıq. Üstəlik, bu layihələr sırasında xarici ölkələrdə reallaşdırılan işlər də var.
Şirkətin öz səriştələrini inkişaf etdirdiyi və artıq əhəmiyyətli təcrübə topladığı tikinti sahələrini şərti olaraq bir neçə əsas kateqoriyaya bölmək olar: yol-nəqliyyat infrastrukturu (avtomobil yollarının tikintisi), hidrotexniki infrastruktur (su təchizatı və kanalizasiya sistemlərinin tikintisi və yenidən qurulması, təmizləyici qurğuların inşası, artezian və subartezian quyularının qazılması), aqrar-sənaye layihələri, müasir yaşayış, ofis, inzibati və kommersiya binalarının və qurğularının tikintisi, eləcə də logistika və sənaye təyinatlı layihələr.
Hazırda Azərbaycanda Mingəçevir, Salyan və Qax şəhərlərində su təchizatı və kanalizasiya sistemlərinin yenidən qurulması üzrə bir neçə layihədə iştirak edirik. Bununla yanaşı, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə yol-nəqliyyat infrastrukturunun tikintisi, eləcə də ölkənin bir sıra şəhər və rayonlarında artezian və subartezian quyularının qazılması işlərini həyata keçiririk. Özəl investisiyalar hesabına reallaşdırılan cari layihələr arasında isə sevimli paytaxtımızda kommersiya və yaşayış binalarının tikintisi üzrə davam edən işləri qeyd etmək olar.
Lakin "North West Construction" şirkətinin hazırda iştirak etdiyi ən iri layihə Özbəkistanda Mərkəzi Asiya Regional İqtisadi Əməkdaşlıq (CAREC) proqramının 2-ci dəhlizi (Corridor-2) çərçivəsində həyata keçirilir. Qeyd edim ki, Asiya İnkişaf Bankı (ADB) tərəfindən maliyyələşdirilən bu layihə Özbəkistan Respublikasında beynəlxalq avtomobil magistralının — Güzar–Buxara–Nukus–Beyneu marşrutunun ümumilikdə 240 kilometrlik hissəsinin tikintisini nəzərdə tutur. Bu magistral qlobal İpək Yolu layihəsinin mühüm tərkib hissəsinə çevriləcək.
2021-ci ildə biz həmin magistralın 240 kilometrlik hissəsinin 120 kilometrlik beton örtüklü yol sahəsinin tikintisi üzrə keçirilən beynəlxalq tenderin qalibi seçilmişik. Hazırda bu sahədə işlər uğurla davam etdirilir.
Sözügedən layihə strateji əhəmiyyətli regional və beynəlxalq nəqliyyat dəhlizidir və ilk növbədə Özbəkistanı Qazaxıstanla birləşdirəcək.
Bu meqalayihədə iştirakımızla və verdiyimiz töhfə ilə qürur duyuruq. Eyni zamanda, onun uğurla həyata keçirilməsinə görə böyük məsuliyyət hiss edirik. Bu layihə regionumuzun, o cümlədən sahibkarlıq subyektlərinin dünya iqtisadi məkanına daha da inteqrasiyasına ciddi töhfə verəcək.
Özünüz də mühakimə edin: CAREC layihəsi Cənubi Qafqaz regionu ilə də əlaqələr daxil olmaqla, regionlararası kommunikasiyanın inkişafına kömək edəcək. Deməli, layihə yalnız Mərkəzi Asiya ölkələrini əhatə etmir. Nəqliyyat dəhlizinin ümumi marşrutu Monqolustandan başlayaraq Mərkəzi Asiya ölkələrindən keçir və Qara dəniz limanlarına qədər uzanır. Buradan isə Avropaya çıxış imkanı yaranır.
Bundan əlavə, Hind okeanının şimal hissəsinə — Ərəbistan dənizinə, daha dəqiq desək, Pakistandakı Qvadar və Kəraçi limanlarına çıxış təmin olunacaq. Bu limanlar vasitəsilə böyük həcmli tranzit daşımaları həyata keçirilir. Düşünürəm ki, tranzit ölkələrin və potensial idxalçıların adlarını sadalamağa ehtiyac yoxdur. Layihənin miqyası həqiqətən çox genişdir.
Bu nəhəng əhəmiyyətə malik yol şəbəkəsi ilə yanaşı, Aktau, Türkmənbaşı və Ələt limanlarında, eləcə də Qara dəniz sahillərində logistika mərkəzləri şəbəkəsinin yaradılması da nəzərdə tutulur.
CE: Özbəkistandakı bu layihə üzrə işlərin nə vaxt başa çatdırılması gözlənilir?
Elçin Bədəlov: Layihə üzrə işlərə 2021-ci ilin yayında başlanılıb. Hazırda işlərin icrası sürətlənən templə davam edir. Hər hansı gecikdirici amil və ya fors-major halı baş verməzsə, işlərin 2023-cü ilin ortalarında başa çatdırılması gözlənilir.
CE: Bu gün Cənubi Qafqaz regionu yeni inkişaf və yenilənmə mərhələsinə qədəm qoyub. Bu mərhələ tamamilə yeni nəqliyyat kommunikasiyalarının yaradılmasını, mülki və sənaye infrastrukturu obyektlərinin tikintisini də nəzərdə tutur. "North West Construction" şirkətinin həm Azərbaycanda, həm də bütövlükdə Cənubi Qafqaz regionunda bu layihələrin həyata keçirilməsində faydalı ola biləcək təcrübəsi barədə ətraflı məlumat verməyinizi xahiş edirik. Bu istiqamətdə hansı planlarınız var?
Elçin Bədəlov: Daha əvvəl qeyd etdiyim kimi, "North West Construction" şirkətinin layihələr portfelinə yol-nəqliyyat infrastrukturu ilə yanaşı, ümumi tikinti, hidrotexniki, aqrar-sənaye və digər sahələr üzrə layihələr də daxildir. Şirkətimiz Dünya Bankı, İslam İnkişaf Bankı və artıq qeyd etdiyim Asiya İnkişaf Bankı kimi nüfuzlu beynəlxalq maliyyə institutlarının maliyyələşdirdiyi layihələr üzrə keçirilən beynəlxalq tenderlərin qalibi olub.
Yerli layihələr sırasında Hacıqabul və Tovuz şəhərlərində yolların tikintisini, eləcə də işğaldan azad edilmiş ərazilərdə yol tikintisi layihələrini bir daha qeyd edə bilərəm. Yeri gəlmişkən, Hacıqabulda nasos stansiyasının tikintisi layihəsində, Tovuzda isə suvarma boru kəmərinin inşasında da iştirak etmişik. Gədəbəy, Tərtər və Qazax şəhərlərində isə təmizləyici qurğuların tikintisi layihələrini həyata keçirmişik.
Bundan başqa, "North West Construction" istehsal və sənaye təyinatlı bir neçə layihəni uğurla reallaşdırıb. Məsələn, Sumqayıt Kimya Sənaye Parkının ərazisində tütün fabrikinin, Pirallahı adasında isə müasir əczaçılıq fabrikinin tikintisini qeyd edə bilərəm.
Şirkətimizin layihələr portfelinə çoxfunksiyalı tikililər və komplekslər də daxildir. Bunların sırasında "28 Mall", "Gənclik Mall", "Amburan", "Dəniz Mall" və "Gəncə Mall" ticarət mərkəzləri; "Bravo" hipermarketləri və paylama mərkəzi; "Port Baku" yaşayış və biznes mərkəzi; "Baku White City" ərazisində yerləşən "Knightsbridge" yaşayış kompleksi; "Baku Marriott Hotel Boulevard", "Sheraton Baku Intourist", "Dinamo Hotel Baku", "Pik Palace Shahdag" və Monteneqronun Portonovi şəhərində yerləşən "One&Only" otelləri var. Şirkətimiz bu layihələrin bəzilərində tikintini tam şəkildə, digərlərində isə ayrı-ayrı hissələr və ya mərhələlər üzrə həyata keçirib.
Bunlarla yanaşı, Hacıqabulda aqrar baza layihəsini, Milli Gimnastika Arenasını, "Go Sport" mağazalar şəbəkəsini, "Elektra" konsert zalını, "Hard Rock Cafe"ni və Bakıda "Volkswagen" diler mərkəzini də qeyd etmək istərdim. Bu yaxınlarda isə əvvəllər "Trump Tower" adı ilə tanınan binanın kompleks şəkildə yenidən qurulması layihəsini başa çatdırmışıq.
Beynəlxalq layihələrdən biri də 2021-ci ildə başa çatdırdığımız Küveytdəki "Cənubi Əl-Mutlaa" (The South Mutlaa Project) yaşayış layihəsi çərçivəsində su təchizatı, kanalizasiya və elektrikləşdirmə sistemlərinin tikintisidir.
Beləliklə, "North West Construction" şirkətinin peşəkar təcrübəsi müxtəlif sahələrdə geniş spektrli tikinti-quraşdırma işlərini əhatə edir. Bu təcrübəyə layihələrin idarə edilməsi xidmətlərini də əlavə etmək olar.
Müştərilərimiz arasında həm dövlət, həm də özəl təşkilatlar var. Biz onların etimadını işlərimizin keyfiyyəti, layihələri vaxtında yerinə yetirməyimiz, eləcə də yüksək təşkilati və idarəetmə bacarıqlarımız sayəsində qazanmışıq.
Planlarımıza gəlincə, əlbəttə, belə planlarımız var. Ümid edirik ki, ölkəmizin və bütövlükdə regionun infrastrukturunun təkmilləşdirilməsinə və inkişafına bundan sonra da töhfə verəcəyik. Burada yalnız Cənubi Qafqazı deyil, Azərbaycanın ticarət-iqtisadi əlaqələr qurduğu digər regionları da nəzərdə tuturam.
İnkişaf etmiş peşəkar təcrübəmizə əsaslanaraq deyə bilərəm ki, "North West Construction" şirkətinin "nou-hau"su ölkənin prioritet inkişaf məqsədlərinə layiqincə xidmət edir və peşəkar səriştələrimizin ixrac potensialının əsasını təşkil edir.
CE: Son dövrlərdə Azərbaycanda bərpa olunan enerji mənbələri (BOEM) sahəsində layihələr aktuallaşıb. Bu cür layihələr "North West Construction" şirkəti üçün nə dərəcədə maraqlıdır?
Elçin Bədəlov: Bəli, aydındır ki, bərpa olunan enerji mənbələri sahəsində layihələr getdikcə daha çox aktuallıq qazanır. Texnologiyaların inkişafı ilə bu layihələrə investisiyaların həcmi və onların uzunmüddətli makroiqtisadi əhəmiyyəti də nəzərəçarpacaq dərəcədə artır.
Vurğulamaq vacibdir ki, bərpa olunan enerji mənbələrinə tələbat, ilk növbədə, son illərdə dünya miqyasında istehsal həcmlərini əhəmiyyətli dərəcədə artıran külək və günəş energetikasının sürətli inkişafı hesabına yüksəlir. Bildiyiniz kimi, Azərbaycanda da ölkə Prezidentinin təşəbbüsü ilə strateji xarici investorların cəlb olunması əsasında BOEM sahəsində genişmiqyaslı layihələrin həyata keçirilməsinə başlanılıb.
Hazırkı mərhələdə bizim biznes strukturu olaraq əsas vəzifəmiz bu sahədə səriştələrimizi inkişaf etdirmək, komandamıza yüksək ixtisaslı mütəxəssislər cəlb etmək və müvafiq sahədə fəaliyyət göstərən şirkətlərlə tərəfdaşlıq şəbəkəmizi genişləndirməkdir. Məqsədimiz ilk növbədə respublikamızda BOEM layihələrini həyata keçirmək və investisiya proqramlarına uyğun olaraq yerli tələbatı təmin etməkdir. Bu çərçivədə gələcək külək və günəş elektrik stansiyaları layihələri ilə yanaşı, su elektrik stansiyalarının tikintisi və yenidən qurulması layihələrini də nəzərdə tuturuq.
Sosial məsuliyyətli biznes subyekti olaraq bu cür layihələrin ekoloji aspekti də bizim üçün, şübhəsiz ki, vacibdir. Digər tərəfdən, BOEM layihələri mövcud resurslardan, xüsusilə təbii qazdan daha səmərəli istifadə edilməsinə və onlara qənaət olunmasına imkan verəcək. Sadə dillə desək, bərpa olunan enerji xərcləri azaltmağa və vəsaitə qənaət etməyə şərait yaradacaq. Beləliklə, qənaət edilmiş vəsaitləri cəmiyyət üçün aktual olan digər məsələlərin və vəzifələrin həllinə yönəltmək mümkün olacaq.
Bu kontekstdə nəzərə almaq lazımdır ki, hazırda əvvəlcədən proqnozlaşdırılması çətin olan yeni şəraitdə yaşayırıq. Bu şərait enerji qənaəti və enerji istehsalı sahələrində müəyyən tələblər yaradır.
Beləliklə, "North West Construction" BOEM layihələrində iştirakda son dərəcə maraqlıdır və bu sahədə müvafiq dövlət və özəl təşkilatlarla əməkdaşlığa hazırdır.
CE: "North West Construction" şirkəti 15 illik fəaliyyəti ərzində peşəkar tikinti təşkilatı kimi formalaşmaqda əhəmiyyətli yol keçib. Sizi bu münasibətlə təbrik edir və uğurlarınızdan, eləcə də istənilən biznesin inkişafını müşayiət edən uğursuzluqlardan hansı dərslər çıxardığınız barədə məlumat almaq istərdik.
Elçin Bədəlov: İlk növbədə, təbriklərinizə görə təşəkkür edirəm. Şirkətimizin inkişaf yolu, həqiqətən də, hamar olmayıb. Bu inkişaf əzmkarlıqla görülən komanda işinin, fədakarlığın, yüksək təşkilatçılığın, keyfiyyətin təmin edilməsinin və, əlbəttə, ən mürəkkəb qərarlara görə məsuliyyəti öz üzərimizə götürmək bacarığının nəticəsidir.
Uğur və uğursuzluqlardan çıxardığımız dərslər, ümumiyyətlə, digər tikinti şirkətlərinin də qarşılaşdığı təcrübələrdən o qədər fərqlənmir. Lakin uğurlarımızın əsas xüsusiyyətlərindən biri layihə risklərinin idarə edilməsinin səmərəli sistemini qurmağımızdır. Bu sistem layihənin icrasının ilkin mərhələlərində, hətta layihələndirmədən əvvəl aparılan araşdırmalar zamanı riskləri müəyyənləşdirməyə və minimuma endirməyə imkan verirdi.
Risklərə yenidən qiymətləndirilə və fərqli yanaşma ilə idarə oluna bilən imkanlar kimi baxmaq da vacibdir. Bu yanaşma ilk baxışda uğursuzluq kimi görünən vəziyyəti sonda konkret və ölçülə bilən uğura çevirməyə şərait yarada bilər.
Əlbəttə, bu, hər zaman mümkün olmayıb. Çünki həll etdiyimiz məsələlər mürəkkəbdir və layihələrin icrası üçün ayrılan müddətlər, adətən, məhdud olur. Bununla belə, layihə risklərinin müəyyənləşdirilməsinə, optimallaşdırılmasına və minimuma endirilməsinə yönəlmiş səmərəli komanda işinin mövcudluğu, fikrimcə, uğurumuzun əsas amillərindən biri olub və olaraq qalır. Bu yanaşma həm də xərclərə qənaət etməyə və sifarişçilərimiz üçün nəticələrin daha yüksək proqnozlaşdırıla bilməsinə imkan yaradır.
CE: Demək olarmı ki, birinci dərəcəli podratçı şirkət kimi "North West Construction" ən mürəkkəb və məsuliyyətli layihələri üzərinə götürərək onların həyata keçirilməsinin öhdəsindən uğurla gələ bilər?
Elçin Bədəlov: Bu suala cavab olaraq maraqlı və bir qədər yumorlu bir ifadəni xatırlatmaq istərdim: "Diaqnostika o qədər inkişaf edib ki, demək olar, sağlam insan qalmayıb".
Bunu ona görə deyirəm ki, biz layihələrimizin ilkin diaqnostikasını daim təkmilləşdiririk. Nəticədə layihələrdə tez-tez rast gəlinən "gizli maneələri" və ya problemləri müəyyənləşdirməyə çalışırıq. Mümkün olduğu hallarda layihəni "sağaltmağa", yəni onu qarşıya qoyulan məqsədlərə uyğun şəkildə uğurla həyata keçirə biləcəyimiz vəziyyətə gətirməyə çalışırıq.
Axı layihə yalnız yaxşı planlaşdırıldıqda, düzgün qiymətləndirildikdə və hərtərəfli razılaşdırıldıqda uğurlu olur. Peşəkar podratçı təşkilat olaraq bizim bunun üçün geniş təşkilati-idarəetmə və mühəndislik həlləri arsenalımız, eləcə də risklərin idarə olunması sahəsində praktiki bacarıqlarımız var.
Biz sifarişçilərimiz üçün layihələrimizin keyfiyyətini və aktuallığını daim təmin etməyə çalışırıq.